Z kancelarii

Odszkodowania za linie energetyczne, słupy i gazociągi bez podstawy prawnej

Posadowienie urządzeń przesyłowych, takich jak słupy energetyczne, linie wysokiego i średniego napięcia, gazociągi, wodociągi czy sieci ciepłownicze na prywatnej nieruchomości, jest w Polsce bardzo powszechnym zjawiskiem. Wiele z tych konstrukcji powstało kilkadziesiąt lat temu – w okresie PRL lub na przełomie lat 90. – często bez uzyskania formalnej zgody właściciela gruntu, bez wpisu w księdze wieczystej oraz bez wydania decyzji wywłaszczeniowej.

Dla właściciela działki obecność infrastruktury przesyłowej wiąże się z istotnymi ograniczeniami: zakazem wznoszenia budynków w tzw. strefie kontrolowanej lub ochronnej, utrudnieniami w uprawie roli, a także znacznym spadkiem wartości rynkowej nieruchomości.

Polskie prawo cywilne przyznaje właścicielom nieruchomości dwa kluczowe roszczenia finansowe: wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu za lata ubiegłe oraz ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu na przyszłość.

  1. Czym jest bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Jeśli przedsiębiorstwo przesyłowe (np. operator sieci elektroenergetycznej, gazowej lub wodociągowej) wybudowało lub eksploatuje urządzenia przesyłowe na Twoim gruncie bez ważnego tytułu prawnego (umowy cywilnoprawnej, służebności lub ostatecznej decyzji administracyjnej), dochodzi do tzw. bezumownego korzystania z nieruchomości.

W takim przypadku właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze.

Za jaki okres można żądać wynagrodzenia?

  • 6 lat – dla roszczeń powstałych po zmianie przepisów w 2018 roku.
  • 10 lat – dla wcześniejszych okresów rozliczeniowych.

Właściciel może zatem domagać się skumulowanego wynagrodzenia za cały nieprzedawniony okres wstecz.

  1. Dwa filary roszczeń właściciela nieruchomości
Rodzaj roszczenia Zakres i cel świadczenia
Wynagrodzenie za okres miniony Rekompensata za bezumowne korzystanie z działki za okres do 6–10 lat wstecz.
Służebność przesyłu na przyszłość Formalne uregulowanie prawa w księdze wieczystej za jednorazowym lub okresowym wynagrodzeniem na przyszłość.

 

Jak wylicza się wysokość odszkodowania?

  • Powierzchnia strefy ochronnej/kontrolowanej: Nie chodzi tylko o fizyczną powierzchnię samego słupa, ale o cały obszar, na którym ograniczone jest korzystanie z nieruchomości.
  • Przeznaczenie nieruchomości: Wynagrodzenie za grunt budowlany lub komercyjny będzie znacznie wyższe niż za ziemię rolną lub leśną.
  • Rynkowe stawki czynszu najmu/dzierżawy: Biegły rzeczoznawca majątkowy ustala, jaki czynsz właściciel mógłby uzyskać, gdyby wydzierżawił ten pas gruntu na rynku.
  1. Zarzut zasiedzenia – linia obrony przedsiębiorstw przesyłowych

W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty operatorzy sieci niemal zawsze podnoszą zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Zgodnie z art. 172 k.c. zasiedzenie następuje po 20 latach (dobra wiara) lub 30 latach (zła wiara).

Aby odeprzeć zarzut zasiedzenia, należy zweryfikować, czy przedsiębiorstwo przesyłowe posiada dokumenty potwierdzające ciągłość posiadania, dokładną datę budowy oraz prawidłowość przeniesienia praw po transformacji ustrojowej. Brak pełnej dokumentacji pozwala wygrać sprawę przed sądem.

  1. Procedura dochodzenia roszczeń krok po kroku
  • Audyt prawno-geodezyjny: Analiza księgi wieczystej, wypisu z rejestru gruntów oraz ustalenie właściciela urządzeń przesyłowych.
  • Wezwanie przedsądowe: Skierowanie do przedsiębiorstwa przesyłowego wniosku o wypłatę wynagrodzenia oraz propozycji ustanowienia służebności przesyłu.
  • Postępowanie sądowe: Wniesienie pozwu o zapłatę oraz wniosku o ustanowienie służebności przesyłu w przypadku odmowy lub zaniżenia stawki.

Podsumowanie i pomoc Kancelarii

Obecność infrastruktury przesyłowej na działce bez ważnej umowy nie oznacza bezsilności właściciela. Odpowiednio poprowadzona sprawa pozwala uzyskać rekompensatę finansową za lata ubiegłe oraz zagwarantować stałe dochody lub jednorazowe wynagrodzenie na przyszłość.

Kancelaria Radcy Prawnego Damian Januszewski w Tucholi oferuje bezpłatną wstępną analizę stanu prawnego działki, reprezentację w rokowaniach z operatorami  oraz pełne prowadzenie spraw sądowych.

Zapraszam do kontaktu: https://kancelariadamianjanuszewski.pl/kontakt/

tel. 514 058 687, mail: kontakt@kancelariadamianjanuszewski.pl